Μόνον εκείνοι που μετέχουν ήδη στη φύση του, μπορούν να αναγνωρίσουν το ωραίο

 

"Το Ωραίο δεν γίνεται αντιληπτό από κάθε βλέμμα· το αναγνωρίζουν όσοι έχουν ήδη συγγένεια μαζί του. Όταν η ψυχή το συναντήσει, θαμπώνεται, σαν να θυμάται κάτι που γνώριζε πριν· και αυτή η ανάμνηση γεννά τον ἔρωτα, ο οποίος αφυπνίζει και ανυψώνει την ψυχή προς το νοητό κάλλος..[1]

Αντικείμενο του έρωτα είναι το ωραίο, και μάλιστα ο «τόκος», η δημιουργία μέσα στην ωραιότητα. Στόχος του η κατάκτηση της αθανασίας: αθανασία σωματική, που επιτυγχάνεται με τη σεξουαλική αναπαραγωγή, κυρίως όμως αθανασία πνευματική, μέσω των έργων της ψυχής που διεκδικούν ένα μερίδιο στην αιωνιότητα [2]."

[1] Πλωτίνος, Εννεάδες Α΄, 6 (Περὶ τοῦ Καλοῦ), §5–7 — ελεύθερη απόδοση, [2] Πλάτων, Φαίδρος 250 -277.

Σχολιο:

Το Ωραίο, σύμφωνα με την πλατωνική και νεοπλατωνική σκέψη, δεν προσφέρεται σε κάθε βλέμμα, διότι δεν αποτελεί αντικείμενο απλής αισθητηριακής πρόσληψης, αλλά απαιτεί εσωτερική συγγένεια της ψυχής με το Καλό. Μόνον εκείνοι που μετέχουν ήδη, έστω και λανθάνοντα, στη φύση του μπορούν να το αναγνωρίσουν. Όταν η ψυχή συναντά το Ωραίο, δεν το γνωρίζει ως κάτι εντελώς νέο· θαμπώνεται, επειδή το αναγνωρίζει ως κάτι οικείο, σαν να το θυμάται από μια προγενέστερη κατάσταση ύπαρξης. Η εμπειρία αυτή ενεργοποιεί την πλατωνική ἀνάμνηση, μέσω της οποίας η ψυχή επανασυνδέεται με τον νοητό κόσμο που είχε αντικρίσει πριν από την ενσάρκωσή της.

Από αυτή την ανάμνηση γεννιέται ο ἔρως, όχι ως απλό πάθος, αλλά ως δύναμη αφυπνιστική και ανοδική. Ο έρως κινητοποιεί την ψυχή, την αποσπά από τον αισθητό κόσμο και τη στρέφει προς το νοητό κάλλος, λειτουργώντας ως μεσολαβητής ανάμεσα στο ανθρώπινο και το θείο. Στην προοπτική αυτή, αντικείμενο του έρωτα δεν είναι απλώς το ωραίο ως μορφή, αλλά ο «τόκος ἐν τῷ καλῷ», δηλαδή η δημιουργία και η γονιμότητα μέσα στην ωραιότητα. Ο άνθρωπος επιδιώκει μέσω του έρωτα να υπερβεί τη φθορά και να προσεγγίσει την αθανασία.

Η αθανασία αυτή εμφανίζεται σε δύο επίπεδα: στο σωματικό, μέσω της αναπαραγωγής, και κυρίως στο πνευματικό, μέσω των έργων της ψυχής, όπως οι αρετές, οι λόγοι, οι νόμοι και η φιλοσοφία, που διεκδικούν συμμετοχή στην αιωνιότητα. Έτσι, ο έρως καθίσταται η κατεξοχήν δημιουργική δύναμη που συνδέει το Ωραίο με την αθανασία και μετατρέπει την ανθρώπινη ύπαρξη σε πορεία ανόδου προς το νοητό και το αιώνιο.

 

https://www.facebook.com/groups/2714823485317030